Mikołaj Haberschrack
Z Wikipedii
Mikołaj Haberschrack (XV wiek) - malarz późnego średniowiecza, czynny w Krakowie w 2. połowie XV wieku.
Artysta znany ze źródeł jako Nicolaus pictor de Nova villa. Pochodził z wówczas podkrakowskiej Nowej Wsi, niemniej nie miał problemu w uzyskaniu obywatelstwa; w 1454 roku przyjął prawa miejskie Krakowa. W 1468 roku zawarł umowę na wykonanie obrazów do głównego ołtarza krakowskiego kościoła Augustianów p.w. Św. Katarzyny W roku 1476 malarz działał we Lwowie, miał on dla tamtejszego kościoła NMP, fary miejskiej (obecnie Katedra Łacińska) pozłocić i pokryć polichromią figurę Marii Magdaleny. Przy tej realizacji miał działać z Habershrackiem jego pomocnik - Albert.
Od strony stylistycznej dzieła Haberschracka emanuje realizmem. Artysta dąży do wiernej obserwacji natury, postaci i architektury oraz trójwymiarowego ukształtowania przestrzeni. Podobnie jak inni ówcześni malarze związani z Krakowem, nie praktykuje on zamalowywania tła obrazów na złoto czy używania motywów charakterystycznych dla tzw. geometrycznego stylu łamanego, widocznego przede wszystkim w ukształtowaniu szat postaci, wzbogaconą modelunkiem światłocieniowym. Sztywność i statyczność postaci, wynikające z takiego traktowania fałdów szat, zostały tu zastąpione bardziej wysublimowaną manierą. W sposobie przedstawiania postaci widoczny jest silny ładunek ekspresyjności i uczuciowości. Tło stanowi przede wszystkim krajobraz lub architektura. Postaci Jezusa, Marii i innych nacechowane są siłą wyrazu i dynamizmem, a z innych emanuje powaga i dostojeństwo, w konsekwencji czego poszczególne dzieła są stylistycznie zróżnicowane.
[edytuj] Dzieła
- Poliptyk augustiański - dawny ołtarz główny kościoła św. Katarzyny na Kazimierzu. Do dziś zachowało się trzynaście obrazów w jedenastu kwaterach, z przedstawieniami z życia Chrystusa i Marii, m.in. sceny Hołdu Trzech Króli, Wypędzenia przekupniów ze świątyni, Modlitwy w Ogrójcu i Naigrawania.
- Trzy Marie u grobu Chrystusa - obraz z Niegowici przedstawiający Marię żonę Kleofasa, Marię Salome oraz Marię Magdalenę. Na odwrocie znajduje się fragmentarycznie zachowana scena Ecce Homo.
Dzieła te stanowią część zbiorów sztuki średniowiecznej w Muzeum Narodowym, znajdują się w pałacu Erazma Ciołka przy ul. Kanoniczej w Krakowie.
[edytuj] Bibliografia
- Jerzy Gadomski, Gotyckie malarstwo tablicowe w Małopolsce. 1460-1500, Warszawa 1988.
- Adam S. Labuda, Krystyna Secomska (red.) Malarstwo gotyckie w Polsce. Warszawa 2006.
- Maria Otto Michałowska: Gotyckie malarstwo tablicowe w Polsce. Warszawa 1982
